W dowód pamięci pracy sapera

70-ta rocznica sformowania 4 Brygady inżynieryjno-saperskiej

 

8 września 2014 r. to ważna data w dziejach byłego garnizonowego miasta, jakim był Gorzów Wielkopolski. W tym dniu obchodzone było i jest nadal święto nieistniejącej już 4 Łużyckiej a później Nadwarciańskiej Brygady Saperów, która zajmowała koszary przy ulicy Chopina w Gorzowie. Choć wojska już tam niema to wciąż pamięć jest o nich żywa za sprawą byłych żołnierzy zrzeszonych w Kole nr 20 Stowarzyszenia Saperów Polskich z Gorzowa. Ten rok jest dla nich szczególny, bo to już 70-ta rocznica sformowania jednostki.

 

Uroczystości odbyły się przy pomniku „chwała saperom”, gdzie w towarzystwie gości i asyście sztandarów szkół współpracujących z wojskiem (Zespołu Szkół Technicznych i Ogólnokształcących i Zespołu Szkół Ekonomicznych) i Koła Nr 1 Związku Żołnierzy Wojska Polskiego przy byłej brygadzie przypomniano historię gorzowskich saperów. A ta sięga 1944 roku, kiedy to brygada została sformowana pod Lubartowem. Jednym z ważniejszych działań brygady oprócz rozminowywania Warszawy była Operacja Łużycka, za której to działania jednostka otrzymała nazwę wyróżniającą „Łużycka”. Do Gorzowa jednostka przybyła w 1947 r. i tu rozpoczęła okres przeszło półwiecza służby dla społeczeństwa Gorzowa aż do jej rozformowania.

„Saperzy zasłużyli się licznymi akcjami dla mieszkańców. Oprócz rozminowywania brali udział w akcjach przeciwpowodziowych. Po wojnie detonowali zniszczone przęsła mostu na Warcie, w 1971 r. ratowali mienie podczas pożaru roszarni, a w 1973 r. wyburzali drogę betonową do Stilonu” – wyliczał mjr. rez. Bogumił Wielkoszewski, który służył w saperach, a dziś stara się, aby pamięć o żołnierzach nie zaginęła. Późniejsze działania zostały docenione przez włodarzy miasta, za co jednostka otrzymała nazwę „Nadwarciańska”. Jednak głównymi zadaniami jednostki było szkolenie, które stało na bardzo wysokim poziomie. „W 1972 r. saperzy zajęli 1 miejsce w konkursie budowy mostów na szczeblu Wojska Polskiego. Szkolenie często było realizowane podczas odbudowy infrastruktury, dzięki czemu można było wykorzystać wiedzę w praktyce i nieść pomoc” – wspomina płk w st. spocz. Stanisław Żuchowski, dowódca brygady w latach 1988 – 1998.

Podczas uroczystości miało miejsce podpisanie porozumienia z Gorzowskim Odziałem Telewizji Polskiej, dzięki której na antenie regionalnej telewizji będą mogły pojawiać się materiały dokumentalne poświęcone historii 4 Brygady Saperów.

Mimo, że jednostki już od 1999 r. niema to władze miasta pamiętają o tych, co tu służyli. Dzięki staraniom saperów na dzisiejszą okrągłą rocznicę udało się wyremontować pomnik, bo to on jest dziś symbolem pamięci, przy którym składane są wiązanki kwiatów.

„Dobrze, że takie miejsca są pielęgnowane. Ważnym elementem wychowania patriotycznego jest właśnie obecność na uroczystościach historycznych. Młodzież lepiej zapamiętuje historię, gdy ma z nią styczność a święto saperów daje możliwość wysłuchania historii z ust ludzi, którzy kiedyś w niej służyli” – mówi kpt. rez. Jerzy Antczak nauczyciel Zespołu Szkół Ekonomicznych w Gorzowie, a kiedyś żołnierz 4 Brygady Saperów.

Akcentem kończącym uroczystości był pokaz musztry paradnej w wykonaniu klas wojskowych Zespołu Szkół Technicznych i Ogólnokształcących z Gorzowa przy akompaniamencie Gorzowskiej Orkiestry Dętej z Miejskiego Centrum Kultury.

  

Tekst: kpr. Marcin Kamiński

Foto: Łukasz Kulczyński