Mimo iż główne uroczystości zaplanowane zostały na środę, imprezy towarzyszące trwały już od poniedziałku. W tym dniu odbyło się powitanie delegacji krajowych i zagranicznych w tym personelu z Wojskowego Instytutu Medycznego, który ratował życie polskich żołnierzy w Iraku i Afganistanie. Z kolei we wtorek zorganizowano konferencje naukową pod nazwą „Bezpieczeństwo personalne służb mundurowych – weterani działań poza granicami kraju”, zawody strzeleckie im. świętej pamięci gen. broni Tadeusza Buka oraz zakończenie II Rajdu Rowerowego Weteranów, w którym województwo Lubuskie reprezentowali żołnierze 17 Wielkopolskiej Brygady Zmechanizowanej pokonując blisko 300 km. Część oficjalna odbyła się w środę od ekumenicznego nabożeństwa w intencji weteranów. Następnie na placu gołębim odbyło się odznaczenie wyróżnionych osób oraz wręczenie nagród konkursowych w ramach zorganizowanej kampanii społecznej „Szacunek i Wsparcie”. Kolejnym punktem uroczystości było odczytanie apelu pamięci zakończonego salwą honorową. Całość zakończyła defilada pododdziałów reprezentacyjnych Wojska Polskiego, Straży Granicznej, Policji, Straży Pożarnej oraz Wyższej Szkoły Wojsk Lądowych. Tradycją podczas takich uroczystości stały się pikniki historyczno- wojskowe, które w swoim zamierzeniu mają charakter promocyjny. Sprzęt bojowy wystawiła m.in. 6 Brygada Powietrzno- Desantowa z Krakowa, Jednostka Wojskowa Komandosów z Lublińca oraz 1 Pułk Saperów w Brzegu. Każdy, kto przyszedł na Plac Solny mógł obejrzeć Kołowy Transporter Opancerzony Rosomak czy Pojazd patrolowy HMMWV. Z kolei Grupa Rekonstrukcji Historycznej „Oka” zaprezentowała pojazdy historyczne będące niegdyś w Ludowym Wojsku Polskim. Uzupełnieniem pokazów była zorganizowana przez Stowarzyszenie Żołnierzy Wojsk Specjalnych – GRUPA RAPTOR wystawa fotograficzna poświęcona udziałowi polskich żołnierzy w zagranicznych misjach.
W garnizonie Lubuskim uroczystości 27 maja zorganizowali również żołnierze „cyfrowej brygady” z Międzyrzecza. Ponad 300 weteranów z „Czarnej Dywizji” przyjechało do Klubu Garnizonowego w Wędrzynie, gdzie przywitał ich gen. dyw. Janusz Adamczak, dowódca 11 Lubuskiej Dywizji Kawalerii Pancernej z Żagania. Wszyscy przyjechali, aby uczcić pamięć tych, co polegli na misjach poza granicami kraju. Szczególny hołd oddali poległym kolegom: porucznikowi Łukaszowi Kurowskiemu, młodszemu chorążemu Jarosławowi Maćkowiakowi, sierżantom Rafałowi Nowakowskiemu, Pawłowi Poświatowi, a także kapralowi Hubertowi Kowalewskiemu. Na spotkaniu nie zabrakło również weteranów oraz rodzin poległych żołnierzy. „Najważniejsze to nie zapominać. Pamiętajmy o tych wszystkich, którzy przez lata brali udział w misjach wojskowych. Pamiętajmy szczególnie o tych, którzy ponieśli najwyższą cenę za służbę ojczyźnie. Nie zapominajmy” – mówił do weteranów generał brygady Rajmund T. Andrzejczak, dowódca 17 Wielkopolskiej Brygady Zmechanizowanej.
Podpułkownik Grzegorz Kaliciak, dowódca batalionu dowodzenia Strzelców Wielkopolskich oraz były dowódca kompanii rozpoznawczej walczącej w Karbali w 2004 roku przypomniał przybyłym gościom historię ówczesnych walk. Jak podkreślał polscy żołnierze są i będą integralną częścią społeczności. W czasie uroczystego spotkania Dowódca Dywizji wręczył zasłużonym za nienaganną służbę w polskich kontyngentach wojskowych poza granicami państwa gwiazdy Afganistanu oraz rodzinom poległym honorowy tytuł: Zasłużony Żołnierz Rzeczpospolitej Polskiej. Całość uświetnił występ artystyczny zespołu „Miniaturki”.
O pamięć uczestników misji ONZ w Gorzowie dbają również członkowie Gorzowskiego Stowarzyszenia Kombatantów Misji Pokojowych ONZ, którzy po raz drugi zorganizowali uroczystą zbiórkę z udziałem byłych żołnierzy „błękitnych beretów”, kombatantów i weteranów oraz uczniów gorzowskich szkół. Uroczystość odbyła się o godzinie 10:30 pod pomnikiem marszałka Józefa Piłsudskiego w asyście warty honorowej wystawionej przez 5 Lubuski Pułk Artylerii w Sulechowie z udziałem sztandarów: Związku Sybiraków, Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, Państwowej Miejskiej Straży Pożarnej, Związku Żołnierzy Wojska Polskiego oraz Gorzowskiego Stowarzyszenia Kombatantów Misji Pokojowych ONZ. Święto rozpoczęto od uczczenia minutą ciszy tych, co odeszli na wieczną wartę. Następnie chor. Marian Nowacki, który uczestniczył w misji ONZ w Egipcie, przypomniał historię powstania obu świąt.
19 sierpnia 2011 r. Parlament RP uchwalił ustawę o działaniach weteranów przebywających poza granicami kraju, która weszła w życie 1 kwietnia 2012 r. ustanawiając 29 maja Dniem Weterana Działań Poza Granicami Państwa. W okresie międzywojennym mianem weteranów określano uczestników powstań styczniowego i listopadowego oraz Wiosny Ludów. Z biegiem lat określenie "weteran" - zaczęło też dotyczyć uczestników o niepodległość Rzeczypospolitej prowadzonych na początku XX wieku. Należeli do nich między innymi: legioniści, obrońcy Lwowa, powstańcy wielkopolscy, powstańcy śląscy i ochotnicy z Wileńszczyzny. Po drugiej wojnie światowej - słowo "weterani" zaczęło odnosić się do żołnierzy - uczestników II wojny światowej, których nazywano także "kombatantami. Po 11 września 2001 roku Wojsko Polskie zaangażowało się w walki z terroryzmem w Iraku i Afganistanie, co przyniosło "dużą daninę krwi" - zarówno w poległych jak i rannych żołnierzach. Dlatego też w celu ich uhonorowania oraz pomocy rannym żołnierzom powstała ustawa o weteranach działań poza granicami państwa. Zgodnie z nią weteranem może być osoba, która brała udział w działaniach poza granicami państwa w ramach misji pokojowej lub stabilizacyjnej, kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu lub zapewniania bezpieczeństwa państwa.
Międzynarodowy Dzień Uczestników Misji Pokojowych został ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych rezolucją w 2002 roku. Jest świętem wszystkich żołnierzy, funkcjonariuszy Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Granicznej i innych służb naszego Państwa, którzy uczestniczyli, uczestniczą w działaniach poza granicami Rzeczpospolitej. Polscy żołnierze brali udział w misjach ONZ m.in. w Korei, Egipcie, Syrii, Libanie, Kambodży, Bośni i Hercegowiny.
O tym jak ważną rolę w niesieniu pomocy pełnili polscy żołnierzy mówił ppłk Włodzimierz Nobis, uczestnik 18 zmiany UNDOF na Wzgórzach Golan. „Kiedy byłem w 1982 r. na misji naszym zadaniem było nadzorowanie zawieszenia broni po ataku izraelskim na Syrie w 1974 r. Wówczas stacjonowaliśmy w bazie na wzgórzach Golan. Zdarzały się czasem sytuacje jak do nas strzelali, ale dzięki naszej obecności, jakie kolwiek wystrzały w stronę zwaśnionych ludzi nie zdarzały się”- dodaje vice prezes GSKMP ONZ.
Akcentem kończącym uroczystość było złożenie wiązanek kwiatów przez przybyłe delegacje.
ZAPRASZAMY DO OBEJRZENIA REPORTAŻU W DZIALE - MULTIMEDIA.
Tekst: kpr. Marcin Kamiński na podstawie materiałów 17 WBZ oraz MON
Foto: mjr Tomasz Siemiaszko, Dagmara Badecka